میدونین برداشت یه محصول سالم و باکیفیت از کجا شروع میشه؟ از همون دونههای کوچیک بذر که توی دلشون یه دنیای بزرگ دارن! شما با استفاده از روش های ضد عفونی بذر میتونین از شر خیلی از آفات و بیماریها خلاص بشین و از همون روز اول کشت خیالتون راحت باشه؛ اما کدوم روش بهتره و چه زمانی باید اقدام کرد؟
اگه دنبال بهترین روش ضدعفونی کردن بذر قبل از کاشت هستین، تا آخر این مطلب همراه ما باشین. از اونجایی که پیشگیری و کنترل بیماری های گوجه فرنگی به تجربه و تخصص نیاز داره، گوجه یار کنارتونه تا با خرید سم اصل و مشاوره تخصصی از مزرعهتون محافظت کنین و برداشت پرثمری داشته باشین.
چرا باید بذرها را ضدعفونی کنیم؟
یکی از اقداماتی که هر کشاورزی پیش از کشت محصول باید به آن توجه کند ضدعفونی کردن بذر است. برخی از عوامل بیماریزا مانند قارچها، باکتریها و ویروسها ممکن است در بذر وجود داشته باشند که میتوانند سبب عدم جوانهزنی بذر یا ایجاد بیماری در گیاهچه شوند. به طور کلی کاشت بذر آلوده به شدت عملکرد را کاهش میدهد و از این رو باید ضدعفونی بذر را جدی بگیرید.
ضدعفونی بذر بهمنظور کنترل برخی بیماریهای بذرزاد از جمله زنگ و سیاهک گندم و جو بسیار مؤثر است. ضدعفونی کردن بذر از طریق کنترل برخی از آفات و بیماریها سبب میشود که محلولپاشی سموم در اوایل فصل کاهش پیدا کند.
استفاده از قارچکش یا حشرهکش مناسب در این زمینه، مانعی روی بذر ایجاد میکند که بذر در مقابل حشراتی مانند کرمهای مفتولی و عوامل بیماریزایی مانند قارچ پیتیوم محافظت میکند. معمولاً ضدعفونی بذر تا حدود 15 روز بعد از کاشت، از بذر و گیاهچه مراقبت میکند. اگرچه این مدت زمان کوتاه است؛ اما هرچه آلودگی دیرتر اتفاق بیافتد، میزان خسارت کمتر خواهد بود.
حتماً علاوه بر روش های ضد عفونی بذر، جهت پیشگیری و کنترل آفات و بیماریها به نکات زیر توجه کنید:
- استفاده از بذرهای اصلاحشده و ارقام مقاوم
- توجه به زمان کاشت مناسب
- رعایت تناوب زراعی
- کنترل علفهای هرز
- داشتن برنامه غذایی اصولی (استفاده بیش از اندازه از ترکیبات حاوی ازت و عدم مصرف سایر ریزمغذیها میتواند به گسترش برخی بیماریها منجر شود)
مزایای ضدعفونی بذر
- با ضدعفونی کردن بذر پیش از کاشت به این علت که مواد موردنظر مستقیم روی بذرها استفاده میشوند، مقدار کمتری از مواد در مکانهای غیرهدف مانند خاک برهنه یا توسط آبشویی و وزش باد هدر میروند.
- مقدار سمی که در ضدعفونی کردن بذر مصرف میشود نسبت به مقدار سم مصرفی در سمپاشی گیاهان، بسیار کمتر و مقرونبهصرفهتر است.
- بذر و گیاهچه جوان در مقایسه با گیاه بالغ بسیار آسیبپذیرتر هستند و محافظت از آنها الزامی است.
- استفاده از روش های ضد عفونی بذر در افزایش جوانهزنی گیاه، افزایش عملکرد محصول و کاهش بیماریهای گیاهچه نقش دارد.
روش های ضد عفونی بذر
ضدعفونی بذر قبل از کاشت به دو صورت شامل روش همزمان با بوجاری یا شیمیایی (استفاده از دستگاه و ابزار) و ضدعفونی دستی یا فیزیکی (ابتدایی و به کمک نیروی کارگر) انجام میشود.
نکته مهم در استفاده از روش های ضد عفونی بذر، جلوگیری از مسمومیت دام یا کارگران در فرایند ضدعفونی است. در صورتی که برخی از مواد ضدعفونیکننده در غلظت زیاد مصرف شوند، به ایجاد گیاهسوزی در گیاهچه یا عدم جوانهزنی بذرها منجر میشوند.
روشهای شیمیایی (همزمان با بوجاری) ضدعفونی بذر
| ویژگیها | ضدعفونی کردن با قارچکشها | ضدعفونی کردن با حشرهکشها | ضدعفونی کردن با ترکیبات ضدعفونی کننده |
| نحوه عمل | در این نوع از روش های ضد عفونی بذر از انواع قارچکشها مانند قارچکشهای تماسی، سیستمیک و حفاظتی استفاده میشود. قارچکشها با تداخل در فرآیندهای حیاتی قارچهای آسیبزا، رشد و تکثیر آنها را متوقف میکنند. | در این روش از انواع حشرهکشها از جمله حشرهکشهای تنفسی، تماسی و گوارشی استفاده میشود. نحوه عملکرد حشرهکشها به این صورت است که با مسموم کردن یا فلج کردن حشرات، آنها را نابود میکنند.
|
در این روش ضدعفونی شیمیایی بذر ترکیباتی از جمله ترکیبات مسی، جیوهای و آلی طیف وسیعی از عوامل بیماریزا را کنترل میکنند. |
| مزایا | اثر سریع، طیف وسیع کنترل بیماریها | کنترل مؤثر آفات بذر | اثر طولانیمدت |
| معایب | احتمال ایجاد مقاومت قارچها، مضر برای انسان و حیوانات، آلودگی محیط زیست | مقاومت آفات، خطر مسمومیت | محدودیتهای استفاده، سمیت بالا |
روشهای فیزیکی (دستی) ضدعفونی بذر
| ویژگیها | ضدعفونی با حرارت | ضدعفونی با اشعه ماوراءبنفش | ضدعفونی با پلاسما |
| نحوه عمل | با افزایش دما، آنزیمها و پروتئینهای عوامل بیماریزا دناتوره میشوند و کاملاً از بین میروند.
انواع حرارت در این روش عبارتاند از: آب گرم، بخار آب و هوای گرم. |
در این نوع از روش های ضد عفونی بذر، اشعه UV با آسیب رساندن به DNA میکروارگانیسمها، آنها را نابود میکند. | پلاسما سرد از طریق تولید رادیکالهای آزاد، میکروارگانیسمها را از بین میبرد. |
| مزایا | مؤثر برای بسیاری از عوامل بیماریزا، عدم استفاده از مواد شیمیایی | اثر سریع، عدم استفاده از مواد شیمیایی | مؤثر برای طیف گستردهای از عوامل بیماریزا، عدم آسیب به بذر |
| معایب | امکان آسیب دیدن بذر | نفوذ ناچیز در مواد جامد، نیاز به تجهیزات خاص | هزینه بالا، تکنولوژی جدید |
عوامل مؤثر در انتخاب روش های ضد عفونی بذر
- نوع محصول: دقت داشته باشید که بعضی از بذرها حساسیت بیشتری به مواد شیمیایی دارند.
- نوع عامل بیماریزا: هر عامل بیماریزا به روش خاصی حساسیت نشان میدهد.
- شرایط محیطی: دما، رطوبت و نوع خاک در انتخاب روش ضدعفونی تأثیرگذار هستند.
- دسترسی به تجهیزات: برخی از روش های ضد عفونی بذر به تجهیزات خاصی نیاز دارند.
- هزینه: هزینه هریک از روشهای ضدعفونی متفاوت است.
نکات مهم در ضدعفونی کردن بذر
- توجه به دستورالعمل: حتماً دستورالعمل سازنده را بهدقت مطالعه کنید.
- استفاده از تجهیزات ایمنی: از ماسک، دستکش و عینک ایمنی استفاده کنید.
- خشک کردن بذر بعد از ضدعفونی: بعد از انجام روش های ضد عفونی بذر، بذرها را به طور کامل خشک کنید.
- نگهداری صحیح بذر: بذر ضدعفونیشده را در جای خنک و خشک نگهداری کنید.
گوجه یار؛ تجربه کشاورزی موفق و حرفهای
با وجود تیم تخصصی گوجه یار دیگه نیاز نیست شما کشاورز عزیز با آزمون و خطا کردن، هزینه و زمان خودتون رو هدر بدین؛ چون تیم ما با کارشناسان مجرب و کاربلد آمادهست تا در زمینه کشت گوجه فرنگی، بیماریهای گوجه فرنگی، ساخت و مدیریت گلخانه، خرید بذر و… حسابی راهنماییتون کنه و برای یه کشت پربار همراهتون باشه.
شما میتونین باکیفیتترین انواع بذر، نشاء، کود و سموم کشاورزی رو از گوجه یار خریداری کنین و از مشاوره تخصصی، گارانتی اصالت و سلامت فیزیکی کالا و ضمانت تعویض استفاده کنین. با گوجه یار سودآوری مزرعهتون رو چند پله بالاتر ببرین! حرفهایتر و موفقتر از همیشه.
کلام آخر
یکی از نکات مهم برای محافظت از محصولات کشاورزی در مقابل قارچها، باکتریها و ویروسها ضدعفونی کردن بذر پیش از کاشت است که با استفاده از روش های ضد عفونی بذر از جمله استفاده از قارچکشها، حشرهکشها، ترکیبات ضدعفونیکننده، اشعه ماوراءبنفش، پلاسما و حرارت انجام میشود و در این زمینه باید به نکات مهمی توجه کرد.
سؤالات متداول
۱. چند روز قبل از کاشت بذر را ضدعفونی کنیم؟
معمولاً ضدعفونی کردن بذر باید ۱ تا ۴ روز پیش از کاشت انجام شود و ظرف ۲ تا ۴ روز بعد از ضدعفونی، بذر کاشته شود.
۲. چگونه بذرها را قبل از کاشت ضدعفونی کنیم؟
شما میتوانید از طریق روش های ضد عفونی بذر مانند استفاده از حشرهکشها، قارچکشها، حرارت، پلاسما، اشعه ماوراءبنفش و… اقدام کنید.
۳. آیا ضدعفونی کردن بذر به محصول نهایی آسیب میرساند؟
خیر اگر به روش صحیح و با استفاده از سم باکیفیت انجام شود، نهتنها به محصول آسیب نمیزند، بلکه به رشد بهتر گیاه کمک میکند.
